Thu thập mẫu nước tại đập William O. Huske ở Fayetteville, Bắc Carolina, Mỹ (ảnh New York Times)

Denis O'Carroll, giáo sư kỹ thuật dân dụng và môi trường tại Đại học New South Wales và là một trong những tác giả của nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature Geoscience cho biết, phát hiện này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo. "Không chỉ đối với PFAS, mà còn đối với tất cả các hóa chất khác mà chúng ta thải ra môi trường”.

Mức độ tiếp xúc cao với một số hóa chất PFAS có liên quan đến mức cholesterol cao hơn, tổn thương gan và hệ miễn dịch, huyết áp cao và tiền sản giật khi mang thai, cũng như ung thư thận và tinh hoàn.

PFAS là một loại hóa chất do con người tạo ra được gọi là chất chất perfluoroalkyl và polyfluoroalkyl (per- và polyfluoroalkyl). Chúng còn được gọi là "hóa chất vĩnh cửu" vì các liên kết trong hợp chất hóa học của chúng mạnh đến mức không bị phân hủy trong hàng trăm đến hàng nghìn năm.

“Hóa chất vĩnh cửu” PFAS có trong đồ trang điểm, chỉ nha khoa và các sản phẩm dùng cho kỳ kinh nguyệt, chảo chống dính và giấy gói thức ăn mang đi. Tương tự với áo mưa và thiết bị chữa cháy cũng như thuốc trừ sâu và cỏ nhân tạo trên các sân thể thao....

Và chúng cũng ở trong nước của chúng ta.

Qua khảo sát hơn 45.000 mẫu nước trên khắp thế giới cho thấy khoảng 31% mẫu nước ngầm được thử nghiệm, không ở gần bất kỳ nguồn ô nhiễm rõ ràng nào, có mức PFAS được Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) coi là có hại cho sức khỏe con người.

Khoảng 16% mẫu nước mặt được thử nghiệm, cũng không ở gần bất kỳ nguồn nào đã biết, có mức PFAS nguy hiểm tương tự.

Trong số các quốc gia đã thực hiện nghiên cứu, Hoa Kỳ và Úc có nồng độ PFAS đặc biệt cao trong mẫu nước của họ.

Trong số các mẫu có sẵn, mức độ ô nhiễm cao nhất thường được tìm thấy ở gần những nơi như sân bay và căn cứ quân sự, những nơi thường xuyên sử dụng bọt có chứa PFAS để thực hành chữa cháy.

Khoảng 60% đến 70% cả mẫu nước ngầm và nước mặt gần các loại cơ sở này có mức PFAS vượt quá chỉ số nguy hiểm của EPA, đo lường mức độ nguy hiểm của hỗn hợp các hóa chất nhất định đối với sức khỏe con người và cũng vượt quá giới hạn trong quy định mới được đề xuất của EPA quy định về nước uống.

Michael Regan - Quản trị viên EPA cho biết, cơ quan của ông dự định yêu cầu các cơ quan tiện ích xử lý nước của họ để mức độ của một số PFAS gần bằng 0.

Yêu cầu này sẽ khiến Hoa Kỳ trở thành một trong những quốc gia nghiêm ngặt nhất về quản lý PFAS trong nước.

Tuy nhiên, Andrews nói thêm rằng, mặc dù việc xử lý nước uống là quan trọng nhưng nó không giải quyết được toàn bộ vấn đề. Nghiên cứu của riêng ông đã chỉ ra rằng hóa chất PFAS cũng phổ biến trong động vật hoang dã.

Ông nói, một khi chúng được thải ra môi trường, việc làm sạch chúng là vô cùng khó khăn, thậm chí là không thể trong nhiều trường hợp. Chúng có thể được loại bỏ khỏi nước uống, nhưng giải pháp cuối cùng là không sử dụng chúng ngay từ đầu, đặc biệt là ở những nơi có những lựa chọn thay thế rõ ràng.

Ví dụ: một số thương hiệu quần áo ngoài trời đang loại bỏ PFAS để chống thấm cho sản phẩm của họ và hướng tới các sản phẩm thay thế như silicon. Các nhà hàng thức ăn nhanh có thể bọc bánh mì kẹp thịt của họ bằng giấy đã được xử lý nhiệt để chống dầu mỡ hoặc bọc bằng nhựa không chứa PFAS. Bộ Quốc phòng có thể thay thế bọt chữa cháy truyền thống bằng một loại bọt thay thế được gọi là bọt không chứa flo, hay F3.

Trong khi đó, O'Carroll nói, tôi mong muốn, từ quan điểm xã hội, chúng ta cần cẩn thận với những gì chúng ta đưa vào môi trường.